Với chuyến học hai đến tám tuần ở nước ngoài, con thường cần ba món: một va li ký gửi cỡ vừa mà chính con kéo được qua sân bay và lên cầu thang ký túc xá, một ba lô nhỏ dùng hằng ngày ở trại, và một túi xách tay lên máy bay đựng giấy tờ, thuốc, đồ thay và đồ điện tử. Va li to nhất chưa phải va li tốt nhất: va li quá cỡ làm con mệt, dễ vượt cân và chật tủ ký túc xá vốn thường chỉ có một ngăn cho mỗi em.
Phần dưới đây đi từ chuyện chọn cỡ, chất liệu, khoá, đến cách chia đồ giữa ba món và những lỗi phụ huynh hay mắc khi đóng va li cho con lần đầu. Quy định số kí lô, kích thước và đồ được mang lên máy bay khác nhau theo hãng và hạng vé, nên mọi con số trên vé của con mới là con số cuối cùng phải theo.
Va li cỡ nào hợp với một chuyến hai đến tám tuần
Kinh nghiệm của nhiều đoàn trại là chuyến bốn tuần và chuyến tám tuần không cần hai cỡ va li khác nhau. Lý do nằm ở chỗ gần như mọi trại nội trú đều có dịch vụ giặt đồ hằng tuần hoặc vài lần mỗi tuần. Con chỉ cần đủ quần áo cho khoảng một tuần cộng vài bộ dự phòng, phần còn lại quay vòng theo lịch giặt. Chuyến tám tuần chỉ thêm chút đồ dùng cá nhân như kem đánh răng, dầu gội, mà những thứ này mua tại chỗ cũng được.
Với học sinh tiểu học và đầu cấp hai, va li cỡ trung (thường gọi là cỡ hai mươi tư inch) là vừa sức: con dựng lên, kéo đi, nhấc qua bậc thềm được. Học sinh lớn, cao trên một mét sáu, có thể dùng cỡ lớn hơn một bậc nếu đi trại đông với áo khoác dày. Một phép thử đơn giản tại nhà: xếp đầy va li, để con tự kéo từ cổng vào phòng, nhấc lên một bậc cầu thang. Con làm được mà không phải nhờ ai thì cỡ đó dùng được; con phải gồng thì giảm đồ hoặc đổi va li.
Đừng quên tủ đồ ở ký túc xá. Phòng trại thường xếp hai đến bốn em, mỗi em một tủ hoặc một ngăn kéo, gầm giường để va li. Va li quá to không lọt gầm giường sẽ nằm giữa lối đi suốt mấy tuần, vừa vướng vừa dễ bị bạn cùng phòng vấp phải.
Vỏ cứng hay vỏ vải, bốn bánh hay hai bánh
Không có loại nào hơn hẳn; mỗi loại hợp với một kiểu chuyến đi. Bảng dưới gom các điểm phụ huynh hay phân vân khi mua va li cho con.
| Lựa chọn | Điểm mạnh | Điểm yếu | Hợp khi |
|---|---|---|---|
| Vỏ cứng (nhựa PC, ABS) | Chống nước mưa, bảo vệ đồ dễ vỡ, dễ lau | Không nhồi thêm được, nặng hơn khi rỗng ở một số loại, dễ trầy | Đi xứ mưa nhiều, mang đồ điện tử, chặng bay có nối chuyến |
| Vỏ vải (nylon, polyester dày) | Nhẹ, có ngăn ngoài, nới rộng được | Thấm nước nếu để lâu ngoài mưa, khoá kéo là điểm yếu | Đi trại đông với đồ dày, cần nhét thêm đồ lúc về |
| Bốn bánh xoay | Đẩy nhẹ trên sàn phẳng sân bay, hành lang | Bánh nhỏ dễ gãy trên đường gồ ghề, trượt trên dốc | Trại ở trường có lối đi lát phẳng |
| Hai bánh lớn | Kéo chắc trên sân gạch, đường đất, bậc thềm | Phải nghiêng va li, mỏi tay hơn khi đi xa | Trại ở vùng ngoại ô, khuôn viên rộng có đường sỏi |
Dù chọn loại nào, hãy kiểm tay kéo rút ra rút vào trơn tru, bánh không lỏng, khoá kéo chạy hết vòng. Va li cũ trong nhà vẫn dùng tốt nếu qua được ba phép thử này; không cần mua mới chỉ vì con đi trại.
Ba lô hằng ngày ở trại khác túi xách tay lên máy bay
Nhiều gia đình cho con mang một ba lô duy nhất vừa làm túi xách tay vừa đi học ở trại. Cách này gọn nhưng chỉ ổn khi ba lô đủ cứng cáp và có ngăn riêng cho giấy tờ. Thực tế ở trại, con cần một ba lô nhẹ để đựng vở, bút, bình nước, áo mưa mỏng, kem chống nắng và khăn nhỏ đi giữa lớp học, căng tin và sân thể thao. Ba lô ấy cần vừa lưng con, có quai đeo êm, không quá nhiều ngăn để con khỏi quên đồ ở ngăn nào.
Túi xách tay lên máy bay thì cần chứa nhiều thứ hơn trong vài giờ bay: hộ chiếu, vé, giấy tờ đoàn, thuốc cá nhân, một bộ quần áo thay phòng khi va li ký gửi bị thất lạc, sạc và sạc dự phòng, áo khoác mỏng cho khoang máy bay lạnh. Nếu dùng chung một ba lô cho cả hai việc, phụ huynh nên dạy con dỡ bớt đồ bay ra khi đã nhận phòng, để ba lô đi học không nặng trĩu suốt những tuần sau. Ba lô nặng là nguyên nhân rất thường gặp của chuyện con kêu mỏi vai, đau lưng sau tuần đầu ở trại.
Một cách khác nhiều đoàn dùng là cho con mang ba lô làm túi xách tay, còn một túi vải gấp gọn bỏ trong va li để làm túi đi tham quan cuối tuần. Túi vải gấp nặng không đáng kể và giải quyết luôn chuyện đựng quà mua về lúc cuối khoá.
Chia đồ giữa va li ký gửi và túi xách tay
Nguyên tắc chia đồ là: thứ gì mất thì chuyến đi đứng lại, thứ đó đi cùng người. Thứ tự dưới đây giúp phụ huynh chia nhanh trong buổi tối đóng đồ.
- Luôn xách tay: hộ chiếu, giấy tờ đoàn, thẻ liên lạc khẩn cấp, thuốc đang dùng hằng ngày, kính mắt, điện thoại, sạc dự phòng, tai nghe.
- Nên xách tay: một bộ quần áo thay, đồ lót, bàn chải và kem đánh răng cỡ nhỏ, áo khoác mỏng, khẩu trang, khăn giấy ướt, một món đồ quen giúp con dễ ngủ trên máy bay.
- Ký gửi: quần áo còn lại, giày thứ hai, đồ vệ sinh cỡ lớn, đồ thể thao, khăn tắm, quà cho bạn, sách vở không cần đọc trên máy bay.
- Không mang: vật sắc nhọn trong túi xách tay, chất lỏng quá dung tích cho phép ở cửa an ninh, đồ quý giá không cần thiết, thực phẩm tươi.
- Chụp ảnh lại: mặt trong va li đã xếp và từng món đồ có giá trị, để khi thất lạc có ảnh khai với hãng bay và bảo hiểm.
Chất lỏng trong túi xách tay ở hầu hết sân bay quốc tế phải để trong chai nhỏ, gom vào một túi trong suốt đóng được miệng; mức dung tích cụ thể và các ngoại lệ cho thuốc nên xem lại trên trang của hãng bay và sân bay khởi hành trước ngày đi.
Cân nặng, khoá và dấu nhận biết va li
Nhiều phụ huynh chỉ cân va li lúc đi mà quên lúc về. Cuối khoá con mang thêm quà, áo đồng phục trại, giấy khen, đồ mua cuối tuần; va li đi vừa đủ cân thì chiều về gần như chắc chắn quá cân. Cách an toàn là đóng va li lượt đi chỉ đến khoảng bốn phần năm hạn mức, để dư phần còn lại. Một cái cân hành lý cầm tay bỏ trong va li giúp trưởng đoàn hoặc con tự kiểm trước ngày về.
Khoá số giúp va li không bung giữa đường và giảm việc đồ bị lấy khỏi va li ở những khâu vận chuyển. Chọn loại khoá mà nhân viên an ninh một số nước có thể mở kiểm tra mà không phải phá. Dạy con thuộc số khoá, đồng thời ghi số khoá vào sổ của trưởng đoàn, vì trẻ hay quên số ngay tối đầu tiên.
Va li màu đen giống nhau là chuyện thường ở băng chuyền, càng thường hơn khi cả đoàn mua cùng một kiểu. Một dải dây buộc màu, một miếng dán hình con thích, hoặc thẻ hành lý ghi họ tên con và tên đoàn (không ghi địa chỉ nhà) giúp con nhận ra va li của mình từ xa. Trong va li nên có thêm một tờ giấy ghi họ tên, tên trại, số liên lạc của đơn vị tổ chức, phòng khi thẻ bên ngoài bị rách mất.
Va li ở trại: tủ đồ, gầm giường và chuyện xếp lại mỗi tuần
Ngày đầu nhận phòng, quản sinh thường yêu cầu các em dỡ đồ vào tủ rồi cất va li rỗng. Đây là lúc nhiều em lúng túng: đồ ở nhà mẹ xếp, con không biết món nào ở đâu. Nếu trước chuyến đi con đã tự xếp va li ít nhất một lần, việc dỡ đồ và xếp lại vào tủ diễn ra nhanh hơn nhiều, và con biết rõ mình mang theo những gì.
Một mẹo giúp tủ đồ của con gọn suốt chuyến là dùng túi lưới hoặc túi vải chia nhóm: một túi đồ lót và tất, một túi đồ thể thao, một túi đồ ngủ, một túi đồ vệ sinh. Khi dỡ đồ, con chỉ việc đặt nguyên túi vào ngăn tủ. Túi lưới còn có ích ở khâu giặt, vì nhiều trại gom đồ giặt theo túi có tên của từng em.
Va li rỗng nằm dưới gầm giường cũng là chỗ cất đồ ít dùng như áo khoác dày, giày đi tham quan, quà chưa tặng. Hãy dặn con khoá va li lại khi cất, và đừng để tiền hay đồ điện tử trong va li ở phòng nếu trại có két giữ đồ chung.
Những lỗi hay gặp khi chọn va li cho con lần đầu
Lỗi thứ nhất là mua va li to "cho đủ chỗ", rồi lấp đầy bằng những món con không dùng tới. Trẻ không mặc hết mười lăm bộ quần áo trong một tuần; con mặc lại những bộ con thích. Lỗi thứ hai là va li của mẹ: đẹp, đắt, nhưng nặng và tay kéo cao quá tầm con. Lỗi thứ ba là để mọi thứ quan trọng trong va li ký gửi, rồi va li đến trễ một ngày và con không có thuốc, không có đồ thay.
Lỗi thứ tư ít người để ý là không thử va li trước. Bánh kẹt, khoá kéo hở, tay kéo kẹt nửa chừng đều là chuyện thường ở va li để lâu trong kho. Một vòng thử quanh nhà một tuần trước ngày bay đủ để phát hiện và sửa. Lỗi thứ năm là đóng va li vào đêm cuối cùng: vừa thiếu thời gian mua bù món còn thiếu, vừa để con chứng kiến bố mẹ căng thẳng trước giờ chia tay.
Nếu gia đình cần một danh sách đồ theo đúng nội quy và khí hậu nơi trại đang nhận đăng ký, đội tư vấn của Du Học Ngắn Hạn có thể gửi danh sách mà trưởng đoàn dùng ở buổi họp đoàn, để phụ huynh đối chiếu với va li của con.
Câu hỏi thường gặp
Con nhỏ tuổi có nên dùng va li riêng hay chung va li với anh chị?
Nên dùng va li riêng nếu hai con ở hai phòng khác nhau, vì mỗi em phải tự dỡ đồ vào tủ của mình. Dùng chung chỉ tiện khi cả hai ở cùng phòng và người lớn hơn đủ tự giác giữ đồ cho em. Va li riêng cũng giúp con nhỏ học cách tự chịu trách nhiệm với đồ của mình.
Có nên bọc màng nhựa va li ở sân bay không?
Bọc màng giúp va li không trầy và khó bị mở trộm, nhưng nếu an ninh nước đến cần kiểm tra thì màng sẽ bị cắt. Với va li có khoá tốt, không bọc cũng được. Nếu bọc lượt đi, lượt về thường không có người bọc lại, nên đừng phụ thuộc vào cách này.
Ba lô của con nên to cỡ nào?
Một ba lô đi học thông thường, vừa sách vở khổ lớn và một bình nước, là đủ cho đa số trại. Ba lô quá to làm con mang nhiều thứ không cần, mỏi vai cả ngày. Nên chọn loại có ngăn chống sốc cho máy tính bảng nếu con mang theo, và quai đeo có đệm.
Va li bị thất lạc ở sân bay thì con làm gì?
Con báo trưởng đoàn ngay tại băng chuyền, trưởng đoàn sẽ cùng con khai ở quầy hành lý thất lạc của hãng bay, giữ lại biên nhận. Lúc này túi xách tay có sẵn đồ thay và thuốc phát huy tác dụng. Ảnh chụp va li và đồ bên trong giúp khai nhanh và làm hồ sơ bảo hiểm.
Có cần mua cân hành lý cầm tay không?
Nên có một cái, nhỏ và rẻ, đặc biệt cho chiều về. Con hoặc trưởng đoàn cân va li ở trại trước ngày bay, nếu quá cân thì chuyển bớt đồ sang túi xách tay hoặc để lại những thứ không cần, tránh bị tính phí phát sinh ở quầy làm thủ tục.
Mang va li vải hay vỏ cứng cho trại ở xứ nhiệt đới mưa nhiều?
Vỏ cứng chống nước tốt hơn khi va li phải đứng chờ ngoài trời mưa lúc chuyển xe hay xuống máy bay ở sân đỗ. Nếu chỉ có va li vải, nên cho đồ vào túi nilông hoặc túi chống nước bên trong, nhất là giấy tờ và đồ điện tử dự phòng.