Túi thuốc của con đi trại ở nước ngoài nên gồm thuốc con đang dùng theo chỉ định của bác sĩ (đủ cho cả chuyến cộng dự phòng vài ngày), một ít thuốc thông thường mà bác sĩ của con đồng ý cho mang, và vài món sơ cứu nhỏ; tất cả giữ trong hộp gốc có nhãn, kèm đơn thuốc hoặc giấy bác sĩ bằng tiếng Anh. Ở phần lớn trại nội trú, thuốc được nộp cho phòng y tế hoặc quản sinh giữ và phát, con không tự cất trong phòng.
Bài này không thay lời bác sĩ và không nói con nên uống thuốc gì. Bài nói về phần hậu cần: đóng gói thế nào để qua cửa khẩu suôn sẻ, giấy tờ gì đi kèm, trại xử lý thuốc ra sao, và những lỗi khiến con ở trại mà không có thuốc mình cần. Trẻ có bệnh mạn tính như hen, dị ứng nặng, tiểu đường cần buổi khám và kế hoạch riêng với bác sĩ điều trị trước chuyến đi.
Bắt đầu từ buổi khám trước chuyến đi, không phải từ tủ thuốc nhà mình
Thứ tự đúng là đưa con đi khám, nói rõ với bác sĩ chuyến đi kéo dài bao lâu, ở đâu, khí hậu và hoạt động thế nào, rồi hỏi bác sĩ nên mang những gì. Nhiều phụ huynh làm ngược lại: mở tủ thuốc gia đình, bốc mỗi loại một vỉ cho vào túi. Cách đó vừa thừa thứ không cần, vừa thiếu thứ cần, lại có khi mang theo thuốc mà nước đến hạn chế.
Trong buổi khám, nên xin bác sĩ ba thứ: danh sách thuốc con đang dùng ghi tên hoạt chất (không chỉ tên biệt dược, vì ở nước ngoài cùng hoạt chất có thể mang tên thương mại khác), cách dùng cụ thể, và một giấy xác nhận ngắn bằng tiếng Anh nếu con phải mang thuốc kê đơn. Với trẻ có bệnh nền, hỏi thêm: dấu hiệu nào thì cần đi khám ngay, và có thuốc nào cần mang dư phòng khi chuyến bay về bị hoãn.
Một số trại gửi phiếu y tế yêu cầu bác sĩ ký. Hãy mang phiếu này theo buổi khám để làm một lần, tránh phải quay lại phòng khám sát ngày bay.
Túi thuốc thường có những nhóm gì
Danh sách dưới đây là khung để phụ huynh trao đổi với bác sĩ, không phải danh sách thuốc nên mua. Từng nhóm có hay không, dùng loại nào, do bác sĩ của con quyết định.
- Thuốc con đang dùng hằng ngày: theo đơn, đủ số ngày của chuyến đi cộng thêm vài ngày dự phòng nếu chuyến về bị lùi.
- Thuốc cấp cứu cá nhân theo chỉ định: ví dụ bình xịt cho trẻ hen, bút tiêm cho trẻ dị ứng nặng, kèm hướng dẫn dùng bằng tiếng Anh để người lớn ở trại biết cách hỗ trợ.
- Một ít thuốc thông thường bác sĩ đồng ý: những thứ gia đình hay dùng khi con sốt nhẹ, đau bụng, dị ứng da; ghi rõ cách dùng bác sĩ dặn.
- Đồ sơ cứu nhỏ: băng dán, gạc, dung dịch sát khuẩn, thuốc bôi côn trùng đốt, nhiệt kế điện tử.
- Đồ hỗ trợ: kem chống nắng, xịt hoặc kem chống muỗi, son dưỡng, dung dịch nhỏ mắt nước muối sinh lý nếu con hay khô mắt.
Trại nội trú nào cũng có tủ thuốc cơ bản và quy trình đưa học sinh đi khám, nên túi thuốc của con không cần đầy đủ như một tủ thuốc gia đình. Mục tiêu là những thứ con quen dùng, thứ bắt buộc phải có ngay, và thứ khó tìm đúng loại ở nước đến.
Hộp gốc, nhãn và giấy tờ đi kèm
Ở cửa an ninh và cửa hải quan, nhân viên cần biết thứ trong túi là thuốc gì, của ai, dùng để làm gì. Thuốc giữ trong hộp gốc, vỉ gốc, nhãn còn đọc được trả lời ngay câu hỏi đó. Thuốc bóc ra bỏ lẫn trong hộp chia ngày, không nhãn, dễ bị giữ lại kiểm tra, và cũng làm khó nhân viên y tế ở trại khi cần biết con đang dùng gì.
Nếu muốn dùng hộp chia thuốc theo ngày cho tiện, hãy mang thêm vỉ gốc hoặc ảnh chụp hộp gốc và đơn thuốc. Trên mỗi hộp, dán nhãn nhỏ ghi họ tên con. Gom tất cả vào một túi zip trong suốt, đặt đơn thuốc và giấy bác sĩ ngay trong túi đó, để khi ai mở ra là thấy giấy tờ trước.
Thuốc dạng lỏng, dạng xịt, dạng gel cần đi trong túi xách tay thì phải theo quy định chất lỏng của sân bay. Phần lớn sân bay có ngoại lệ cho thuốc và đồ y tế cần thiết khi có giấy tờ kèm, nhưng nên khai với nhân viên an ninh và kiểm trước quy định của hãng bay và sân bay khởi hành.
Thuốc bị hạn chế ở nước đến: kiểm trước, đừng đoán
Mỗi nước có danh sách hoạt chất bị kiểm soát riêng. Một số thuốc dùng phổ biến ở nước này có thể cần giấy phép nhập khẩu hoặc bị cấm mang ở nước khác, thường gặp ở nhóm thuốc điều trị tăng động giảm chú ý, thuốc an thần, thuốc giảm đau mạnh, và cả một số thuốc cảm, thuốc ho có hoạt chất gây nghiện hoặc kích thích. Mang nhầm có thể bị tịch thu thuốc ngay tại sân bay, nghĩa là con đến trại mà không có thuốc.
Cách kiểm đáng tin là tra trang của cơ quan y tế, cơ quan quản lý thuốc hoặc hải quan nước đến, hoặc hỏi đại sứ quán nước đó tại Việt Nam. Đơn vị tổ chức có kinh nghiệm thường có sẵn hướng dẫn cho những nước họ hay đưa đoàn đến. Nếu con đang dùng thuốc thuộc nhóm kiểm soát, cần làm việc này sớm vì thủ tục xin phép có thể mất nhiều tuần.
Ngoài thuốc, một số thực phẩm chức năng, thảo dược, cao, viên hoàn không nhãn rõ ràng cũng dễ bị giữ ở cửa hải quan các nước có quy định nghiêm về kiểm dịch. Nếu không thật sự cần, để chúng ở nhà.
Ở trại, ai giữ và phát thuốc
Cách quản lý thuốc khác nhau theo trại và theo tuổi học sinh. Phụ huynh nên hỏi rõ trước, vì nó ảnh hưởng đến cách đóng gói và cách dặn con.
| Cách làm | Thường gặp ở | Gia đình cần làm gì |
|---|---|---|
| Phòng y tế giữ toàn bộ, phát theo giờ | Trại nội trú cho trẻ nhỏ, trại có y tá trực | Ghi giờ dùng rõ ràng bằng tiếng Anh, đóng đủ số lượng, nộp ngay khi đến |
| Quản sinh giữ, phát theo danh sách | Trại không có y tá thường trực | Viết hướng dẫn đơn giản, nói chuyện với trưởng đoàn để họ nhắc thêm |
| Con tự giữ thuốc cấp cứu cá nhân | Trẻ hen, dị ứng nặng cần thuốc trong vài phút | Xin trại cho phép bằng văn bản; mang hai bộ, một bộ con giữ, một bộ ở phòng y tế |
| Học sinh lớn tự quản lý thuốc thông thường | Một số trại cho học sinh từ mười sáu tuổi | Dạy con ghi lại mỗi lần dùng, báo quản sinh khi dùng thuốc |
Dù trại làm theo cách nào, con cần biết tìm thuốc của mình ở đâu và nói được bằng tiếng Anh tên bệnh hoặc dị ứng của mình. Một câu ngắn con thuộc lòng có giá trị hơn mọi tờ giấy trong túi khi có chuyện.
Bảo quản thuốc ở xứ nóng ẩm và trên đường đi
Nhiều thuốc cần giữ ở nhiệt độ phòng, tránh nóng và ẩm. Ở trại vùng nhiệt đới, phòng ký túc khi tắt máy lạnh ban ngày có thể rất nóng; va li để cạnh cửa sổ còn nóng hơn. Đây là một lý do khác để thuốc nằm ở phòng y tế thay vì trong va li của con. Với thuốc cần bảo quản lạnh, phải báo trại từ trước để chắc có tủ lạnh phù hợp, và hỏi bác sĩ cách vận chuyển trên chuyến bay.
Trên đường đi, thuốc luôn nằm trong túi xách tay, không ký gửi. Va li có thể thất lạc một hai ngày, khoang hành lý có thể quá lạnh hoặc quá nóng. Thuốc hằng ngày của con cần cho những ngày chưa nhận được va li hơn bất kỳ món nào khác.
Khi về, kiểm lại túi thuốc: thuốc nào đã dùng, thuốc nào còn, có ghi chú gì của phòng y tế trại về lần con ốm. Mang những ghi chú đó đến buổi tái khám nếu con có bệnh nền, để bác sĩ biết chuyện gì đã xảy ra trong chuyến đi.
Nói với con về thuốc của chính mình
Ở nhà, cha mẹ nhớ thay con mọi chuyện thuốc men: giờ uống, loại nào, dị ứng gì. Ở trại, người nhớ thay con là một quản sinh hay y tá chăm hàng chục em cùng lúc, đọc hướng dẫn bằng tiếng Anh do gia đình viết. Khoảng trống giữa hai điều đó chỉ con lấp được. Trẻ biết tên bệnh của mình, biết mình dùng thuốc gì và vì sao, sẽ tự đến phòng y tế đúng giờ và nhận ra khi được phát nhầm.
Trước chuyến đi, ngồi với con một buổi, cùng mở túi thuốc, gọi tên từng thứ, nói khi nào dùng. Tập cho con vài câu tiếng Anh ngắn: con bị dị ứng với gì, con dùng thuốc gì mỗi sáng, con cảm thấy không khoẻ ở đâu. Với trẻ nhỏ, viết những câu này vào một tấm thẻ để con đưa ra khi cần.
Cũng nên nói thẳng với con rằng báo mệt không phải là làm phiền ai. Nhiều trẻ ở trại ngại nói mình đau bụng hay sốt vì sợ bị đưa đi khám, sợ lỡ chuyến chơi cuối tuần, hoặc chỉ vì không biết nói bằng tiếng Anh. Báo sớm luôn dễ xử lý hơn để đến khi nặng.
Khi thuốc hết hoặc thất lạc giữa chuyến
Dù chuẩn bị kỹ, vẫn có lúc thuốc bị rơi vỡ, bị mất cùng ba lô, hoặc chuyến đi kéo dài hơn dự kiến. Lúc đó, trại thường đưa con đến phòng khám hoặc bệnh viện để bác sĩ địa phương kê đơn thay thế. Danh sách thuốc ghi tên hoạt chất, đơn thuốc gốc và giấy bác sĩ từ Việt Nam giúp bác sĩ ở đó kê đúng và nhanh. Thẻ bảo hiểm du lịch của con dùng ở bước này.
Cha mẹ ở nhà không nên tự gửi thuốc qua đường bưu điện hay nhờ người quen xách sang khi chưa hỏi trại: thuốc gửi qua bưu kiện quốc tế có thể bị giữ ở hải quan nhiều ngày, và nhiều nước không cho nhận thuốc kê đơn qua đường này. Liên lạc với trưởng đoàn và phòng y tế trại để chọn cách nhanh và hợp lệ nhất.
Đội tư vấn của Du Học Ngắn Hạn thường chuyển phiếu y tế và danh sách thuốc của từng em cho trại trước ngày đoàn đến; gia đình có con cần thuốc đặc biệt nên báo sớm ngay từ lúc đăng ký để có thời gian kiểm quy định của nước đến.
Câu hỏi thường gặp
Có cần dịch đơn thuốc sang tiếng Anh không?
Nên có. Một bản tiếng Anh ngắn ghi tên hoạt chất, liều dùng theo bác sĩ chỉ định và lý do dùng giúp nhân viên sân bay, hải quan và y tế ở trại hiểu ngay. Có thể xin bác sĩ ghi trực tiếp bằng tiếng Anh, hoặc dịch rồi nhờ bác sĩ ký xác nhận nếu nơi khám làm được.
Con có thể tự mua thuốc ở nước ngoài không?
Với trẻ dưới mười tám tuổi ở trại, việc mua thuốc nên đi qua phòng y tế hoặc trưởng đoàn. Nhiều nước bán thuốc kê đơn rất chặt, và trẻ tự mua thuốc không kê đơn mà không ai biết có thể trùng hoạt chất với thuốc đang dùng. Dặn con báo người lớn khi thấy mệt, không tự xử lý.
Mang bao nhiêu thuốc thì đủ?
Thuốc hằng ngày nên đủ cho cả chuyến cộng thêm vài ngày dự phòng nếu chuyến bay về bị hoãn. Thuốc dùng khi cần thì mang lượng vừa phải theo lời bác sĩ. Mang quá nhiều thuốc có thể bị hỏi ở hải quan, vì số lượng vượt nhu cầu cá nhân dễ bị nghi là mang để bán.
Con dị ứng thực phẩm thì báo trại thế nào?
Ghi rõ trong phiếu y tế và phiếu đăng ký, kèm giấy bác sĩ. Hỏi trại cách nhà ăn xử lý suất ăn riêng, ai giữ thuốc cấp cứu và nhân viên có được huấn luyện dùng không. Dạy con tự hỏi thành phần món ăn bằng tiếng Anh và không ăn món lạ khi không chắc.
Có nên mang thuốc say xe cho chuyến tham quan không?
Nếu con hay say xe, hỏi bác sĩ loại phù hợp và cách dùng, rồi báo trại để quản sinh nhắc con trước những chuyến đi dài. Ngồi gần đầu xe, nhìn ra xa, không đọc sách trên xe cũng giúp giảm say. Một túi nilông và khăn ướt trong ba lô luôn có ích.
Vitamin và thực phẩm chức năng có nên mang không?
Nếu con đang dùng theo lời bác sĩ, mang trong hộp gốc có nhãn. Nếu chỉ dùng thói quen, nhiều gia đình chọn tạm ngưng trong vài tuần đi trại cho gọn. Một số loại thảo dược, viên không nhãn rõ dễ bị giữ ở hải quan, nên kiểm quy định nước đến trước.