Từ tháng Mười hai đến tháng Hai là giai đoạn dễ chịu nhất trong năm để học ở phần lớn Philippines: gió mùa đông bắc mang không khí khô và mát hơn, mưa ít đi ở nhiều vùng, nhưng đây cũng là mùa lễ dài nhất của nước này và là mùa đông học sinh Hàn Quốc, Nhật Bản sang học. Ba yếu tố đó cùng lúc định hình một mùa trại đông: thời tiết thuận, lịch lớp có vài ngày nghỉ lễ, và lớp học đông hơn với thành phần quốc tịch khác mùa hè.
Trang này không lặp lại chuyện mùa mưa bão giữa năm, chỉ tập trung vào những điều riêng của các tháng cuối năm và đầu năm: thời tiết thật sự ra sao theo vùng, mùa lễ ảnh hưởng tới lịch học và sinh hoạt thế nào, ai sẽ là bạn cùng lớp của con, và gia đình cần chuẩn bị gì khác so với một chuyến đi hè. Thông tin thời tiết chính thức của Philippines do cơ quan khí tượng PAGASA công bố; trước khi đi nên xem dự báo của cơ quan này.
Gió mùa đông bắc và thời tiết thật sự
Người Philippines gọi gió mùa đông bắc là amihan. Cơ quan khí tượng PAGASA thường tuyên bố gió mùa này bắt đầu vào khoảng tháng Mười, tháng Mười một và kéo dài tới khoảng tháng Hai, tháng Ba. Gió mang không khí mát và khô hơn từ phía bắc xuống, nên những tháng này ở vùng Luzon, nơi có nhiều trường tiếng nhận học sinh nhỏ tuổi, trời thường dễ chịu: ban ngày nắng ấm, sáng sớm và tối mát, độ ẩm thấp hơn giữa năm.
Mát ở đây là theo chuẩn nhiệt đới. Ở vùng đồng bằng, ban ngày vẫn có thể gần ba mươi độ; sáng sớm và đêm dễ chịu hơn, phòng điều hoà có lúc lạnh. Ở vùng cao như Baguio, sáng sớm tháng Một có thể khá lạnh, cần áo ấm thật sự. Vùng bờ biển phía đông các đảo đón gió đông bắc trực tiếp nên vẫn có mưa trong mùa này, trong khi phía tây khô hơn.
Mùa bão chính của Philippines là giữa năm, nhưng tháng Mười một, tháng Mười hai vẫn có những cơn bão đi qua, chủ yếu ở các vùng phía trung và nam. Xác suất thấp hơn mùa chính nhưng không bằng không. Hỏi trường quy trình khi có cảnh báo bão là việc nên làm dù đi vào tháng nào.
Mùa lễ dài nhất châu Á và lịch học
Philippines nổi tiếng là nơi đón Giáng sinh sớm và dài: trang trí, nhạc lễ, hội chợ có thể xuất hiện từ tháng Chín. Đỉnh của mùa lễ là cuối tháng Mười hai, với Giáng sinh, ngày Rizal ba mươi tháng Mười hai, đêm giao thừa và năm mới. Một số ngày quanh đó thường được chính phủ công bố là ngày nghỉ đặc biệt. Danh sách ngày nghỉ được ban hành hằng năm, nên ngày cụ thể phải kiểm theo năm đi.
Với trường tiếng nội trú, mùa lễ thường có nghĩa là vài ngày học được thay bằng hoạt động đặc biệt, hoặc học bù vào ngày khác. Nhiều trường tổ chức tiệc cuối năm, đêm văn nghệ, trao đổi quà giữa học viên. Với học sinh, đó thường là kỷ niệm vui. Với phụ huynh, điều cần biết là tổng số giờ học trong đợt có thể thấp hơn một đợt cùng độ dài vào mùa hè.
Ngoài trường, mùa lễ làm trung tâm thương mại, sân bay, đường phố đông hơn hẳn. Các chuyến tham quan cuối tuần có thể bị đổi lịch vì kẹt xe. Đêm giao thừa ở Philippines có tục đốt pháo và pháo hoa; cơ quan y tế nước này hằng năm theo dõi các ca chấn thương do pháo dịp năm mới. Trại có người kèm tốt sẽ giữ các em trong khuôn viên đêm đó, nhưng vẫn nên hỏi trước.
Mùa đông khác mùa hè ở trại tiếng Philippines thế nào
Cùng một trường, trải nghiệm của con giữa hai mùa có thể khác nhau. Bảng dưới đây là xu hướng chung, không phải quy luật cho mọi trường:
| Khía cạnh | Tháng 12 đến tháng 2 | Tháng 6 đến tháng 8 |
|---|---|---|
| Thời tiết ở Luzon | Khô, mát hơn, ít mưa ở nhiều vùng | Mùa mưa, gió mùa tây nam, có bão |
| Hoạt động ngoài trời | Thuận lợi, ít bị huỷ vì thời tiết | Hay phải đổi sang trong nhà |
| Số học viên | Thường đông vì trùng mùa nghỉ đông của Hàn, Nhật, Đài Loan | Đông vào cao điểm hè các nước |
| Thành phần quốc tịch | Tỉ lệ học sinh Đông Bắc Á cao | Đa dạng hơn, có thêm học sinh Việt, Trung Đông |
| Ngày lễ trong đợt | Nhiều: Giáng sinh, ngày Rizal, năm mới | Ít ngày lễ lớn |
| Ghép với lịch Việt Nam | Phải xin nghỉ hoặc ghép Tết | Trùng nghỉ hè, dễ ghép |
Đọc bảng này cùng lịch nghỉ của con sẽ thấy vì sao nhiều gia đình Việt chọn hè hơn đông cho lần đầu, dù thời tiết mùa đông dễ chịu hơn. Với gia đình có con học trường quốc tế, nghỉ quanh Giáng sinh, mùa đông lại là lựa chọn rất tự nhiên.
Bạn cùng lớp mùa đông: điều tốt và điều cần hỏi
Học sinh Hàn Quốc, Nhật Bản thường đông. Kỳ nghỉ đông dài của học sinh Hàn Quốc kéo dài tới khoảng tháng Hai, và Philippines là điểm đến học tiếng Anh quen thuộc của nhiều gia đình Hàn. Học sinh Nhật thì đi ngắn hơn, quanh năm mới. Kết quả là nhiều lớp mùa đông có tỉ lệ học sinh Đông Bắc Á cao.
Mặt tốt. Con gặp những bạn có thói quen học kỷ luật, quen lịch học dày. Giao tiếp giữa các em bắt buộc phải bằng tiếng Anh vì không chung tiếng mẹ đẻ, trừ khi trong lớp có quá nhiều em cùng một nước. Nhiều phụ huynh kể con về nhà học được cả vài câu tiếng Hàn và giữ liên lạc với bạn rất lâu.
Điều cần hỏi. Nếu một nhóm quốc tịch chiếm phần lớn lớp, các em dễ nói tiếng mẹ đẻ với nhau ngoài giờ, và con có thể bị lẻ loi. Hỏi trường xếp phòng ký túc xá thế nào, có quy định nói tiếng Anh trong khuôn viên không, và có cơ chế trộn nhóm trong hoạt động không.
Khoảng cách tuổi. Mùa đông cũng là lúc nhiều sinh viên, người đi làm sang học. Trường tốt tách khu và lớp của học sinh dưới mười tám tuổi riêng. Đây là câu hỏi bắt buộc với mọi chương trình nhận trẻ vị thành niên.
Chuẩn bị riêng cho đợt mùa đông
So với một chuyến đi hè, đợt mùa đông có vài khác biệt nhỏ về hành trang và giấy tờ:
- Thêm một áo khoác mỏng hoặc áo nỉ cho buổi sáng sớm và phòng điều hoà; nếu chương trình có chuyến lên vùng cao, thêm áo ấm thật sự.
- Đồ ngủ dài tay; nhiều ký túc xá để điều hoà khá lạnh.
- Một ít quà nhỏ mang tính Việt Nam cho buổi trao đổi quà cuối năm, nếu trường có tổ chức.
- Kiểm lịch nghỉ lễ của Philippines năm đó để biết những ngày không học và hoạt động thay thế.
- Với trẻ dưới mười lăm tuổi đi không có cha mẹ, kiểm yêu cầu nhập cảnh dành cho trẻ vị thành niên của Philippines qua cơ quan xuất nhập cảnh nước này hoặc đơn vị tổ chức, vì yêu cầu có thể thay đổi theo năm.
- Nếu đi sát Tết Nguyên đán, chuẩn bị tinh thần cho con về việc đón giao thừa xa nhà.
Danh sách này bổ sung cho hành trang thông thường, không thay thế. Phần chung về đồ dùng cá nhân, thuốc, tiền và điện thoại vẫn cần chuẩn bị như mọi chuyến đi.
Cuối tuần mùa khô: hoạt động thường gặp và điều cần dặn
Trại nội trú ở Philippines thường dành cuối tuần cho hoạt động ngoài khuôn viên, và mùa khô là lúc lịch này ít bị huỷ nhất. Những chuyến hay gặp là đi biển, tham quan khu bảo tồn thiên nhiên, leo đồi nhẹ, thăm làng nghề, hoặc đi trung tâm thương mại vào buổi chiều. Ở vùng Trung Luzon, nhiều trại tổ chức chuyến tới những bãi biển phía tây, nơi mùa này biển thường êm hơn giữa năm.
Biển êm không có nghĩa là an toàn tuyệt đối. Nắng mùa khô vẫn gắt vào giữa trưa, và trẻ vui chơi dưới nước rất dễ quên bôi lại kem chống nắng, quên uống nước. Hỏi trường tỉ lệ người kèm khi xuống nước, có áo phao không, và các em có được bơi ngoài khu vực quy định không.
Trung tâm thương mại mùa lễ đông nghẹt. Với nhóm học sinh đi cùng nhau, đây là nơi dễ lạc nhất. Trại có kinh nghiệm chia các em thành nhóm nhỏ có một người lớn phụ trách, hẹn điểm tập trung và giờ tập trung cụ thể, và yêu cầu các em mang theo thẻ ghi tên trại cùng số điện thoại người kèm. Phụ huynh nên dặn con thêm: không mang quá nhiều tiền mặt, giữ điện thoại trong túi kín, không đi riêng dù chỉ để vào nhà vệ sinh.
Cuối cùng là chuyện mua sắm. Mùa lễ có nhiều chương trình giảm giá, và trẻ đi xa lần đầu dễ tiêu hết tiền tiêu vặt trong tuần đầu. Thống nhất trước với con một mức chi mỗi tuần và cách giữ tiền là bài học nhỏ về tự quản mà chuyến đi mùa đông dạy rất tự nhiên.
Chọn tuần đi trong mùa đông
Trong ba tháng mùa đông, có ba khoảng với tính chất khá khác nhau. Khoảng đầu tháng Mười hai là trước mùa lễ cao điểm, lớp chưa quá đông, thời tiết đã mát. Khoảng từ giữa tháng Mười hai đến đầu tháng Một là đỉnh mùa lễ, nhiều hoạt động vui nhưng nhiều ngày nghỉ và đông đúc. Khoảng giữa tháng Một đến tháng Hai là lúc lớp đông học sinh Đông Bắc Á nhất, nhịp học trở lại đều đặn.
Với gia đình muốn con học được nhiều giờ nhất, khoảng thứ ba thường hợp lý, nếu ghép được với lịch nghỉ Tết hoặc lịch nghỉ của trường quốc tế. Với gia đình muốn con có trải nghiệm vui, ít áp lực, khoảng thứ hai có nhiều hoạt động đặc biệt. Khoảng thứ nhất hợp với học sinh trường quốc tế có kỳ nghỉ bắt đầu sớm, hoặc những gia đình muốn tránh cao điểm.
Dù chọn khoảng nào, câu hỏi cuối cùng vẫn là người kèm: ai trông các con buổi tối, cuối tuần, ngày lễ. Mùa đông có nhiều ngày lễ, nghĩa là nhiều ngày không có giờ học, và những ngày đó là lúc người kèm quan trọng nhất. Đợt gần nhất và người kèm cụ thể của mùa này, gia đình có thể hỏi trực tiếp đội tư vấn của trang.
Câu hỏi thường gặp
Tháng Một đi Philippines có bị bão không?
Tháng Một nằm ngoài mùa bão chính, xác suất có bão thấp hơn nhiều so với giữa năm. Tuy vậy vẫn có năm có áp thấp hoặc bão muộn ảnh hưởng tới các vùng phía trung và nam. Nên theo dõi dự báo của cơ quan khí tượng PAGASA và hỏi trường quy trình khi có cảnh báo.
Trại tiếng Anh ở Philippines có nghỉ dịp Giáng sinh không?
Nhiều trường vẫn mở trong mùa lễ nhưng nghỉ hoặc đổi lịch vào những ngày lễ chính như Giáng sinh, ngày Rizal và năm mới. Có trường tổ chức hoạt động thay giờ học. Lịch cụ thể khác nhau, nên hỏi trường số ngày học thật trong đợt con đi.
Mùa đông ở Philippines con có cần áo ấm không?
Ở vùng đồng bằng, con chỉ cần đồ mùa hè cộng một hai áo khoác mỏng cho buổi sáng sớm và phòng điều hoà. Nếu chương trình có chuyến lên vùng cao như Baguio, cần thêm áo ấm thật sự vì sáng sớm có thể khá lạnh. Đồ ngủ dài tay cũng nên mang.
Lớp mùa đông có nhiều học sinh Hàn Quốc là tốt hay xấu?
Không tốt hay xấu tự thân. Con có cơ hội học cùng các bạn chăm và phải dùng tiếng Anh để giao tiếp. Điều cần tránh là lớp có quá nhiều học sinh cùng một nước khiến các em nói tiếng mẹ đẻ với nhau. Hỏi trường cách xếp lớp, xếp phòng và quy định ngôn ngữ trong khuôn viên.
Đi Philippines dịp năm mới có an toàn không?
Nhìn chung là an toàn nếu trại có người kèm và giữ các em trong khuôn viên đêm giao thừa. Rủi ro chính dịp này là pháo nổ, đông đúc và kẹt xe. Hỏi trường kế hoạch cụ thể cho đêm giao thừa và những ngày lễ, và dặn con không tự ra ngoài khi chưa có người lớn cho phép.
Có nên đi trại đông ở Philippines thay cho trại hè không?
Nếu lịch nghỉ của con cho phép, mùa đông có thời tiết dễ chịu hơn và ít bị huỷ hoạt động ngoài trời. Đổi lại có nhiều ngày lễ và thành phần lớp khác. Học sinh trường công lập thường khó ghép lịch mùa đông hơn; học sinh trường quốc tế nghỉ Giáng sinh thì dễ hơn.