Quy tắc của đoàn học sinh đi nước ngoài: đi theo cặp, điểm danh và giờ giới nghiêm

Quy tắc của đoàn là một bộ luật ngắn do đơn vị tổ chức đặt ra cho học sinh đi cùng, áp dụng khi đoàn di chuyển, ở sân bay, và khi đi chơi ngoài trại: luôn đi theo cặp hoặc nhóm nhỏ, có mặt ở mỗi lần điểm danh, về đúng giờ hẹn, không rời đoàn khi chưa có phép, báo người lớn khi có chuyện. Nó khác nội quy của trại, vốn chi phối đời sống trong khuôn viên trại như giờ học, giờ ngủ, điện thoại, phòng ở.

Quy tắc đoàn hiệu quả khi ít, rõ, và các em hiểu vì sao có. Bài này đi qua các quy tắc phổ biến, lý do đằng sau từng quy tắc, cách các đoàn xử lý vi phạm, và cách cha mẹ nói chuyện với con trước ngày đi để con tự giác giữ.

Quy tắc đoàn khác nội quy trại ra sao

Khi con ở trong khuôn viên trại, nội quy của trại áp dụng: giờ dậy, giờ học, giờ tắt đèn, quy định điện thoại, khu nào được vào. Quản sinh của trại là người nhắc nhở và xử lý. Khi con ra ngoài, như ở sân bay, trên xe, trong chuyến tham quan cuối tuần, đi siêu thị, một lớp quy tắc khác chồng lên: quy tắc của đoàn, do trưởng đoàn giữ.

Hai bộ quy tắc thường không mâu thuẫn, nhưng có chỗ khác. Trại có thể cho học sinh lớn tuổi đi dạo trong thị trấn theo nhóm mà không có người lớn; đơn vị tổ chức của đoàn có thể quy định chặt hơn, không cho các em của đoàn làm vậy. Khi có khác biệt, quy định chặt hơn thường được áp dụng, và cha mẹ cần biết từ trước.

Hỏi đơn vị từ buổi họp đoàn: khi nào áp dụng quy tắc của đoàn, khi nào áp dụng nội quy trại, và nếu hai bên khác nhau thì theo bên nào.

Năm quy tắc phổ biến và lý do đằng sau

Luôn đi theo cặp hoặc nhóm nhỏ. Mỗi em có một bạn cặp; hai em luôn biết bạn mình ở đâu. Khi một em mất dấu, người đầu tiên biết là bạn cặp, sớm hơn nhiều so với lần điểm danh tiếp theo. Đây là quy tắc cũ nhất và hiệu quả nhất của mọi đoàn trẻ em.

Có mặt ở mỗi lần điểm danh. Điểm danh diễn ra ở mỗi lần đoàn đổi chỗ: lên xe, xuống xe, vào một điểm tham quan, trước khi rời đi. Các em trả lời theo số thứ tự hoặc theo nhóm. Mất một phút mỗi lần, nhưng là cách duy nhất để biết chắc đoàn đủ người.

Về điểm hẹn đúng giờ. Khi đoàn cho các em tự do trong một khu vực có giới hạn, như khu ăn uống trong trung tâm thương mại, giờ hẹn là bất khả xâm phạm. Một em muộn mười phút làm cả đoàn chờ và trưởng đoàn phải chia người đi tìm.

Không rời đoàn khi chưa được phép. Kể cả để mua nước, đi vệ sinh, chụp ảnh ở góc bên kia. Các em báo người lớn hoặc ít nhất báo bạn cặp và đi cùng bạn cặp.

Báo người lớn khi có chuyện. Đau, mệt, mất đồ, bị người lạ bắt chuyện, thấy bạn gặp chuyện: báo ngay, không chịu đựng, không tự xử lý. Các em cần được nói rõ rằng báo không phải mách lẻo và sẽ không bị mắng.

Điểm danh: việc nhỏ quyết định độ an toàn của cả đoàn

Người ngoài nhìn vào điểm danh thấy đó là việc đơn giản. Người dẫn đoàn biết đây là việc quan trọng nhất của ngày. Đoàn đông, đi chuyển nhiều điểm, các em lại hay đứng lẫn với khách khác, đếm bằng mắt rất dễ sai. Vì vậy nhiều đoàn dùng cách gọi số: mỗi em có một số, khi điểm danh các em lần lượt hô số của mình theo thứ tự, ai thiếu là biết ngay số nào.

Một cách khác là chia nhóm nhỏ bốn năm em, mỗi nhóm có nhóm trưởng là một em lớn tuổi hoặc có trách nhiệm. Trưởng đoàn chỉ cần hỏi các nhóm trưởng "nhóm em đủ chưa". Cách này nhanh hơn và cho các em lớn một vai trò.

Điểm danh quan trọng nhất là trước khi rời một nơi, không phải khi đến. Đoàn bỏ quên một em ở điểm tham quan thường vì lần đếm cuối bị bỏ qua lúc mọi người vội lên xe.

Giờ giới nghiêm và điện thoại khi đi chơi ngoài trại

Các đơn vị đặt mức khác nhau theo tuổi. Bảng dưới đây là các kiểu quy định hay gặp, để cha mẹ hình dung và hỏi đơn vị của con đang áp dụng kiểu nào.

Với nhóm lớn tuổi, nếu đơn vị có lựa chọn cho đi tự do có giới hạn, cha mẹ thường được hỏi đồng ý từ trước. Đó là quyết định của gia đình; cha mẹ có thể không đồng ý, và con sẽ đi theo nhóm có người lớn như các em nhỏ hơn.

Quy tắc riêng ở biển, hồ bơi và nơi đông người

Nhiều chuyến đi chơi cuối tuần của trại là ra biển, công viên nước, khu vui chơi đông người. Đây là những nơi đoàn cần quy tắc chặt hơn ngày thường. Ở biển và hồ bơi, các em chỉ xuống nước khi có nhân viên cứu hộ trực và người lớn của đoàn đứng trên bờ quan sát; không xuống nước sau khi trời tối, không bơi ra ngoài khu có cờ hoặc phao giới hạn, không xuống nước khi vừa ăn no hay đang mệt.

Ở khu vui chơi, đoàn hẹn một điểm tập trung dễ thấy, nói với các em ngay khi đến, và nhắc lại giờ quay về. Các em đi theo nhóm nhỏ có người lớn hoặc có nhóm trưởng; điện thoại sạc đầy, bật chuông. Nếu lạc nhóm, các em về thẳng điểm tập trung và đứng chờ ở đó.

Cha mẹ biết con bơi yếu nên báo trưởng đoàn từ buổi họp đoàn. Đó không phải chuyện xấu hổ; đó là thông tin giúp người lớn sắp xếp để con vẫn vui mà an toàn.

Vai của các em lớn tuổi trong đoàn

Trong đoàn có các em từ tám đến mười bảy tuổi, các em lớn thường được giao vai nhóm trưởng: báo số người trong nhóm, nhắc các em nhỏ giờ hẹn, để ý em nào có vẻ mệt hay buồn. Vai này giúp trưởng đoàn rất nhiều, và giúp chính các em lớn trưởng thành hơn trong chuyến đi.

Nhưng vai nhóm trưởng không phải là trách nhiệm của người lớn chuyển sang cho trẻ. Các em lớn không chịu trách nhiệm về an toàn của em nhỏ, không xử lý sự cố một mình, và luôn được dặn báo người lớn khi có chuyện. Trưởng đoàn tốt hỏi ý các em trước khi giao vai, và cảm ơn các em công khai khi chuyến đi kết thúc.

Cha mẹ có con lớn tuổi nên nói trước với con về vai này: giúp đỡ các em nhỏ là cách đóng góp cho đoàn, nhưng con vẫn là học sinh, vẫn có quyền vui chơi và vẫn được người lớn chăm lo.

Những lỗi nặng thường dẫn tới việc bị cho về

Mỗi trại và đơn vị có danh sách riêng, ghi trong nội quy và hợp đồng, nhưng các lỗi sau hầu như nơi nào cũng coi là nghiêm trọng, có thể dẫn tới việc em vi phạm bị đưa về nước trước thời hạn, với chi phí do gia đình chịu:

• Rời trại hoặc rời đoàn không xin phép, đặc biệt vào ban đêm.
• Dùng rượu bia, thuốc lá, thuốc lá điện tử hoặc chất cấm.
• Bắt nạt, đánh nhau, quấy rối bạn khác, kể cả qua tin nhắn và mạng xã hội.
• Vào phòng của học sinh khác giới hoặc khu vực cấm.
• Lấy đồ của người khác, phá hỏng tài sản của trại.
• Liên tục không tuân theo hướng dẫn an toàn của người lớn sau khi đã được nhắc.

Đọc danh sách này cùng con trước khi đi, nói rõ vì sao mỗi lỗi bị coi là nặng. Với con tuổi teen, giải thích lý do (an toàn của chính con, của bạn, và luật của nước đến) hiệu quả hơn nhiều so với đe doạ.

Lỗi nhẹ: đoàn thường xử lý thế nào

Phần lớn vi phạm trong một mùa trại là lỗi nhẹ: về điểm hẹn muộn vài phút, nói chuyện sau giờ tắt đèn, dùng điện thoại ngoài giờ, không đi theo bạn cặp trong lúc vội. Trưởng đoàn có nghề xử lý những lỗi này nhẹ nhàng: nhắc riêng, giải thích lại lý do, đôi khi một hậu quả nhỏ và liên quan như phải đi cạnh trưởng đoàn trong chuyến đi kế tiếp.

Lỗi nhẹ thường không được báo về gia đình nếu chỉ một lần. Nếu lặp lại, hoặc nếu trưởng đoàn thấy con đang gặp chuyện gì đó, như buồn, mâu thuẫn với bạn, họ sẽ báo riêng để cha mẹ cùng nói chuyện với con.

Cha mẹ nhận tin con vi phạm nên nghe trưởng đoàn kể sự việc, rồi nói chuyện với con một cách bình tĩnh. Mắng con qua điện thoại khi con đang ở xa thường chỉ làm con buồn và xa cách thêm, không giúp con làm khác đi.

Nói chuyện quy tắc với con trước ngày đi

Cách tốt nhất để con giữ quy tắc là con hiểu và đồng ý từ trước. Ngồi với con, đọc danh sách quy tắc của đoàn, hỏi con nghĩ vì sao mỗi điều tồn tại. Nhiều khi con tự đưa ra đúng lý do. Với con nhỏ, có thể đóng vai: "nếu con đang ở siêu thị mà không thấy bạn cặp đâu, con làm gì".

Thống nhất với con những gì gia đình mong đợi thêm, ngoài quy tắc đoàn: gọi về theo lịch, tiêu tiền thế nào, những gì không mua. Nói rõ rằng nếu con gặp chuyện, kể cả chuyện do con làm sai, con luôn có thể kể với trưởng đoàn và với cha mẹ, và điều đó quan trọng hơn chuyện bị nhắc nhở.

Cuối cùng, nói với con về lòng tin: chuyến đi là lần cha mẹ tin con đủ lớn để ở xa nhà, và giữ quy tắc là cách con cho thấy niềm tin đó đúng. Với nhiều đứa trẻ, cảm giác được tin tưởng là động lực mạnh hơn mọi hình phạt.

Câu hỏi thường gặp

Con lớn rồi, có cần quy tắc đi theo cặp không?

Có. Ở nơi lạ, ngôn ngữ lạ, kể cả người lớn đi du lịch cũng thường đi theo nhóm. Đi theo cặp không phải vì nghĩ con chưa lớn, mà vì đó là cách đơn giản nhất để phát hiện sớm khi có người tách khỏi đoàn.

Nếu con bị cho về vì vi phạm, ai đưa con về?

Tuỳ đơn vị và tuổi của con. Con nhỏ thường cần người lớn bay cùng, có thể là nhân viên của đơn vị hoặc cha mẹ sang đón. Chi phí phát sinh thường do gia đình chịu. Hỏi kỹ điều khoản này trong hợp đồng trước khi đi.

Trưởng đoàn có được kiểm tra đồ của con không?

Một số trại có quy định kiểm tra phòng hoặc hành lý khi nghi có đồ cấm, thường có người làm chứng. Cha mẹ nên đọc nội quy về việc này và nói với con trước, để con không bất ngờ hay thấy bị xúc phạm nếu điều đó xảy ra.

Con không thích bạn cặp được xếp thì sao?

Con nói với trưởng đoàn, giải thích lý do. Nhiều đoàn đổi bạn cặp sau vài ngày khi các em đã quen nhau hơn. Không thích nhau không phải lý do để bỏ quy tắc đi theo cặp, nhưng là lý do chính đáng để xin đổi.

Quy tắc đoàn có áp dụng khi cha mẹ sang thăm không?

Khi cha mẹ đón con ra ngoài theo thoả thuận với trại, trách nhiệm trong thời gian đó chuyển sang cha mẹ. Báo trưởng đoàn và trại trước, ký giấy đón trả nếu trại yêu cầu, và đưa con về đúng giờ đã hẹn.

Có nên dặn con thêm quy tắc riêng của gia đình?

Nên, nhưng ít thôi, và không mâu thuẫn với quy tắc đoàn. Hai ba điều quan trọng nhất với gia đình, như cách tiêu tiền hay lịch gọi điện, dễ nhớ hơn một danh sách dài.