Khi con ở trại nội trú và cha mẹ ở gần đó, nhịp thăm hợp với phần lớn gia đình là không gặp trong tuần đầu trừ khi trại yêu cầu, sau đó gặp một lần mỗi tuần theo khung giờ trại cho phép, mỗi lần vừa đủ để con kể chuyện và thấy cha mẹ vẫn ổn. Thăm thường hơn, nhất là trong những ngày đầu, thường làm con khó hoà nhập vì con luôn biết có một lối thoát khỏi những ngày lạ lẫm, và các bạn cùng phòng cũng thấy con khác mình.
Ở gần trại là lựa chọn nhiều phụ huynh Việt Nam chọn cho chuyến nội trú đầu tiên của con, vì muốn có mặt kịp khi con ốm hay có chuyện. Đó là một lựa chọn hợp lý, miễn là sự gần gũi ấy được dùng như một lưới an toàn chứ không phải một cuộc thăm nom hằng ngày. Bài này đi qua quy định thăm của trại, nhịp thăm theo tuần, cách gặp con sao cho có ích, và những tình huống cha mẹ nên bước vào.
Vì sao tuần đầu nên giữ khoảng cách
Tuần đầu ở trại nội trú là quãng con xây dựng chỗ đứng của mình: làm quen bạn cùng phòng, nhận ra người lớn nào lo việc gì, học nội quy, tìm được một hai người bạn để ngồi cùng bàn ăn. Quãng này luôn có những lúc khó chịu, như tối đầu tiên nhớ nhà, lần đầu không hiểu giáo viên nói gì, bữa ăn không hợp miệng. Trẻ đi qua những lúc đó bằng cách dựa vào bạn và vào người lớn của trại.
Khi cha mẹ xuất hiện giữa tuần đầu, con có một chỗ dựa khác quen thuộc hơn nhiều, và tự nhiên quay về chỗ dựa đó. Những chuyện lẽ ra con kể với bạn cùng phòng, con để dành kể với cha mẹ. Những lúc lẽ ra con tìm người quản lý ký túc xá, con chờ cha mẹ đến. Sau mỗi lần gặp, nỗi nhớ nhà thường còn mạnh hơn vì vừa được nhắc lại.
Cha mẹ cũng nên biết rằng nỗi nhớ nhà ở trại thường lên xuống theo ngày trong tuần: nặng vào tối đầu tiên, vào tối Chủ nhật khi cả trại yên ắng, và nhẹ hẳn vào những ngày có hoạt động vui. Một cuộc gọi con khóc vào tối Chủ nhật chưa nói lên cả tuần của con. Hỏi người phụ trách về những ngày khác trước khi kết luận con không ổn.
Nhiều trại có quy định không cho phụ huynh thăm trong những ngày đầu chính vì lý do này. Kể cả khi trại không cấm, cha mẹ nên tự giữ khoảng cách, và dùng kênh liên lạc chính thức của trại để hỏi tình hình. Người quản lý ký túc xá thường nói được con ăn ngủ thế nào, có bạn chưa, có lúc nào buồn không.
Hỏi trại những gì trước khi thuê chỗ ở gần
Trước khi quyết định ở gần, nên đọc kỹ quy định thăm của trại, vì nó quyết định cha mẹ thật sự làm được gì trong mấy tuần ở đó. Những câu cần hỏi: phụ huynh được vào khuôn viên vào những ngày nào, khung giờ nào; có phải đăng ký trước không; được gặp con ở đâu, có được vào ký túc xá không; được đón con ra ngoài trong ngày hay qua đêm không, cần giấy tờ gì; và trại liên lạc với phụ huynh qua kênh nào khi có chuyện.
Hỏi thêm trại có chính sách riêng cho phụ huynh ở cùng thành phố không. Một số trại xem đây là chuyện bình thường và có sẵn khung thăm; một số trại khuyên phụ huynh không nên ở gần với chương trình ngắn, vì kinh nghiệm cho thấy học sinh có cha mẹ ở gần thường khó hoà nhập hơn. Nghe lý do của trại, kể cả khi gia đình vẫn quyết định ở gần.
Cuối cùng, thống nhất với trại một người phụ trách mà cha mẹ có thể hỏi tình hình con mỗi vài ngày, thay vì nhắn cho nhiều người khác nhau. Một kênh rõ ràng giúp cha mẹ yên tâm mà không cần đến tận nơi, và giúp trại không bị dồn câu hỏi từ nhiều phía.
Nhịp thăm gợi ý cho khoá bốn tuần
Bảng dưới đây là một khung tham khảo; quy định cụ thể của trại luôn đứng trước. Mỗi trại có khung giờ thăm, quy định đón ra ngoài và cách đăng ký riêng.
| Giai đoạn | Gặp con | Liên lạc khác | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Tuần thứ nhất | Không gặp, trừ khi trại đề nghị | Hỏi tình hình qua người phụ trách, gọi con theo giờ trại cho phép | Đây là tuần con dựa vào bạn và người lớn của trại |
| Tuần thứ hai | Một lần ngắn, tốt nhất ở trại | Gọi theo lịch cố định | Gặp ở khuôn viên trại, không đón ra ngoài |
| Tuần thứ ba | Một lần, có thể đón con ra ngoài nửa ngày nếu trại cho phép | Gọi theo lịch cố định | Tránh trùng chuyến đi chung của trại |
| Tuần thứ tư | Dự buổi tổng kết hoặc biểu diễn cuối khoá | Hẹn ngày đón về | Để con chào bạn, chào thầy cô trước khi rời đi |
Với trẻ nhỏ hơn hoặc lần đầu xa nhà, trại có thể đề nghị một cuộc gặp sớm hơn. Khi đó, làm theo đề nghị của người phụ trách, vì họ thấy con hằng ngày.
Gặp con thế nào cho có ích
Gặp ở trại, đừng kéo con đi xa. Ngồi ở sân, nhà ăn hay khu chung của trại giúp con giới thiệu bạn, chỉ phòng mình, chỉ chỗ mình chơi. Con thấy cha mẹ bước vào thế giới của con, thay vì bị kéo ra khỏi nó.
Để con kể, đừng phỏng vấn. Một câu mở như "dạo này con thích làm gì nhất" thường được nhiều hơn mười câu hỏi về bài học, đồ ăn, bạn bè. Trẻ ở tuổi thiếu niên đặc biệt ghét bị hỏi dồn.
Giữ thời gian vừa đủ. Một đến hai giờ là đủ. Gặp quá lâu, con bắt đầu lo lỡ hoạt động của bạn, hoặc lại thấy buồn khi phải chia tay.
Mang thứ con cần, không mang cả nhà sang. Một món ăn quen, đồ dùng con nhắn thiếu, có thể vài món để con chia với bạn cùng phòng. Tránh mang quá nhiều đồ ăn vặt hay đồ chơi khiến con khác các bạn.
Chia tay ngắn và vui. Hẹn rõ lần gặp sau, ôm con một cái, rồi đi. Chia tay kéo dài, nước mắt ở cổng trại khiến cả con và các bạn xung quanh nhớ nhà theo.
Đón con ra ngoài cuối tuần: khi nào nên, khi nào không
Nhiều phụ huynh ở gần trại muốn đón con ra ngoài mỗi cuối tuần để đi ăn, đi chơi, ngủ một đêm ở chỗ cha mẹ. Mong muốn đó dễ hiểu, nhưng cuối tuần ở trại thường là lúc có chuyến đi chung, hoạt động tự do với bạn, những buổi tối mà các con thân nhau nhất. Một em được đón ra mỗi cuối tuần sẽ lỡ gần như toàn bộ phần đó, và tuần nào cũng phải bắt đầu lại với nhóm bạn.
Cách cân bằng hay dùng là đón con ra ngoài một lần trong cả khoá, thường vào tuần thứ ba khi con đã có nhóm bạn vững, và chọn cuối tuần không có chuyến đi chung của trại. Hỏi con muốn gì: có em thích được ra ngoài ăn món quen và ngủ một đêm yên tĩnh, có em lại chỉ muốn gặp cha mẹ vài giờ rồi quay về với bạn. Cả hai đều ổn.
Một số trại không cho đón học sinh ra ngoài qua đêm trong thời gian khoá học, vì trách nhiệm giám sát và bảo hiểm. Khi đó, tôn trọng quy định, kể cả khi thấy gia đình khác được phép ở trại khác. Quy định chặt thường đi cùng một hệ thống giám sát cẩn thận.
Những lúc cha mẹ nên bước vào
Ở gần trại có giá trị thật vào những lúc dưới đây. Khi đó, đừng ngại liên hệ người phụ trách và đề nghị gặp con:
- Con ốm kéo dài hoặc phải đi khám ở cơ sở y tế ngoài trại.
- Con kể chuyện bị bắt nạt, bị đe doạ, hoặc bị một người lớn đối xử không đúng mực.
- Con không ăn, không ngủ được nhiều ngày, hay người phụ trách báo con thay đổi tính nết rõ rệt.
- Con xin về nhà nhiều ngày liền sau tuần đầu, không phải chỉ một tối buồn.
- Trại đề nghị cha mẹ đến để cùng bàn về một vấn đề của con.
- Có sự cố chung như thời tiết xấu, trại phải thay đổi lịch, hay sơ tán.
Với những chuyện nhỏ như con nhắn thiếu đồ, con kể buồn một tối, con không thích một món ăn, cứ để trại và con tự xử lý trước. Phần lớn sẽ tự ổn sau một hai ngày.
Cha mẹ làm gì với khoảng thời gian dư ra
Ở gần trại mà không gặp con mỗi ngày, cha mẹ có nhiều thời gian hơn dự tính, và khoảng trống đó dễ biến thành ngồi chờ điện thoại. Có một kế hoạch cho mình giúp rất nhiều: làm việc từ xa, học một khoá ngắn, tìm hiểu thành phố, tập thể dục, đọc sách. Một số cha mẹ dùng khoảng thời gian này để nghỉ ngơi thật sự lần đầu sau nhiều năm.
Một vài gia đình chọn đi chơi xa vài ngày trong tuần thứ hai hoặc thứ ba, khi con đã ổn định. Điều đó hoàn toàn được, miễn là trại biết cha mẹ đang ở đâu, liên lạc được ngay, và có thể quay về trong thời gian hợp lý nếu con cần.
Cũng nên giữ sự hiện diện trên mạng ở mức vừa phải. Đăng ảnh con ở trại mỗi ngày, bình luận trong nhóm phụ huynh liên tục, hay nhắn hỏi trại về từng tấm ảnh, đều là cách vô tình đặt con dưới kính lúp. Con lớn đặc biệt không thích bị theo dõi như vậy.
Với gia đình có hai người lớn, có thể chia: một người ở gần trại trong hai tuần đầu, người kia sang thay trong hai tuần sau. Cách này giúp cha mẹ không phải nghỉ việc quá lâu, và con vẫn biết luôn có người thân ở gần. Điều cần giữ là người sang sau cũng theo đúng nhịp thăm đã thống nhất, không bù lại những lần gặp người trước đã nhịn.
Cuối khoá, khi đón con về, cha mẹ có thể kể cho con nghe mình đã làm gì trong mấy tuần ở gần. Con thường bất ngờ và thích thú khi biết cha mẹ cũng có một chuyến đi của riêng mình, và điều đó giúp con hiểu rằng khoảng cách vừa qua là lựa chọn của cả nhà, không phải sự bỏ rơi.
Câu hỏi thường gặp
Nếu con gọi điện khóc đòi gặp trong tuần đầu thì có nên đến ngay không?
Trừ khi con ốm hay có chuyện an toàn, nên liên hệ người phụ trách trước để hỏi tình hình thật. Một tối buồn trong tuần đầu là bình thường và thường qua sau một hai ngày. Nói với con rằng cha mẹ vẫn ở gần, sẽ gặp con vào ngày đã hẹn, và con có thể tìm người quản lý ký túc xá.
Có nên báo cho con biết cha mẹ đang ở gần không?
Nên, vì giấu con rồi để con phát hiện sẽ làm mất lòng tin. Điều cần nói rõ là cha mẹ ở gần để phòng khi cần, còn việc gặp sẽ theo lịch đã thống nhất. Biết có lưới an toàn thường giúp con mạnh dạn hơn, miễn là lịch gặp được giữ.
Trại không cho thăm trong cả khoá thì sao?
Một số trại có quy định này, nhất là các chương trình ngắn. Khi đó, cha mẹ ở gần vẫn có giá trị cho trường hợp khẩn cấp và cho ngày đón về. Hãy hỏi trại cách họ liên lạc với phụ huynh và cập nhật tình hình, rồi tin vào quy trình đó.
Mang đồ ăn cho con khi thăm có được không?
Thường được, nhưng hỏi quy định của trại về đồ ăn trong ký túc xá. Nhiều trại không cho để đồ ăn trong phòng vì côn trùng và dị ứng của bạn cùng phòng. Mang vừa đủ để con ăn trong lúc gặp và một ít để chia với bạn nếu trại cho phép.
Gặp con rồi con khóc không muốn quay vào trại thì làm sao?
Bình tĩnh, ôm con, nhắc rằng cha mẹ sẽ gặp lại con vào ngày đã hẹn, rồi để người phụ trách đưa con vào. Phần lớn trẻ nín sau vài phút khi đã quay về với bạn. Nếu chuyện này lặp lại sau mỗi lần thăm, cân nhắc giảm số lần gặp.
Có nên vào nhóm tin nhắn của phụ huynh cùng trại không?
Nhóm phụ huynh có ích để nhận thông tin chung và hỗ trợ nhau, nhưng dễ thành nơi lan lo lắng. Đọc để biết thông tin, hỏi trại trực tiếp khi có điều chưa rõ, và tránh đăng ảnh hay chuyện riêng của con người khác.