Cuối tuần ở trại tiếng Anh nội trú tại Philippines thường chia hai nhịp: thứ bảy là chuyến đi chơi theo đoàn đến công viên nước, biển, khu vui chơi hay trung tâm thương mại; chủ nhật là ngày nghỉ ở trại để ngủ thêm, giặt giũ, dọn phòng, gọi điện về nhà và chuẩn bị cho tuần mới. Các con ra ngoài luôn đi theo nhóm, có người lớn dẫn, có giờ tập trung, có quy định về điện thoại và tiền tiêu vặt.
Với nhiều con, chuyến đi cuối tuần là phần được mong chờ nhất của cả mùa trại, cũng là lần đầu con dùng tiếng Anh với người ngoài trại. Bài này mô tả các kiểu chuyến đi hay gặp, quy tắc an toàn, ngày chủ nhật ở trại, chuyện tiền tiêu vặt và những câu cha mẹ nên hỏi trước.
Các kiểu chuyến đi hay gặp
Loại phổ biến nhất là công viên nước và khu vui chơi, vì hợp khí hậu nóng và hợp mọi độ tuổi. Trại ở miền Trung Luzon thường có những điểm đến quanh Clark và vùng vịnh Subic; trại ở Cebu có biển và các đảo gần. Các con dành cả ngày chơi trượt, bơi, ăn trưa cùng nhau rồi về trại trước bữa tối.
Loại thứ hai là trung tâm thương mại. Nghe có vẻ bình thường, nhưng với các con đây là bài thực hành tiếng Anh thật nhất: hỏi giá, hỏi cỡ, gọi món, tính tiền, đổi trả. Nhiều trại cho các con đi theo nhóm nhỏ có người lớn kèm, mỗi nhóm có một nhiệm vụ nhỏ như mua đúng một món đồ trong danh sách.
Loại thứ ba là chuyến tham quan văn hoá, thiên nhiên hoặc hoạt động tình nguyện: thăm một khu di tích, một trang trại, một trường học địa phương, góp sức một buổi ở cơ sở cộng đồng. Những chuyến này ít náo nhiệt hơn nhưng để lại ấn tượng lâu, vì con gặp đời sống thật của người Philippines bên ngoài khuôn viên.
Lịch chuyến đi cụ thể thay đổi theo từng đợt, từng trại và theo thời tiết, nên hãy xem lịch thật mà trại gửi, không dựa vào ảnh của đợt trước.
Quy tắc an toàn khi ra ngoài
Đi theo nhóm và theo cặp. Các con được chia nhóm nhỏ, mỗi nhóm có người lớn phụ trách, trong nhóm lại ghép từng cặp để để ý nhau. Đi vệ sinh, đi mua nước cũng đi theo cặp, không ai đi một mình.
Đếm số ở mọi điểm chuyển. Lên xe, xuống xe, vào cổng, ra cổng, sau bữa trưa: người phụ trách đếm đủ số mới đi tiếp. Con được dặn nếu bị lạc thì đứng yên ở nơi đông người, tìm nhân viên của khu vui chơi, không đi theo người lạ.
Dấu hiệu nhận biết. Nhiều trại cho các con mặc áo cùng màu hoặc đeo thẻ khi ra ngoài, để người lớn nhìn từ xa dễ nhận ra. Thẻ thường ghi tên trại và số liên lạc, không ghi thông tin cá nhân chi tiết của con.
Giờ tập trung cố định. Mỗi khu có giờ và điểm tập trung rõ ràng. Đến muộn ảnh hưởng cả đoàn, nên nhiều trại có hình thức nhắc nhở với các con trễ giờ.
Khu nước và biển. Ở công viên nước hay biển, các con chỉ xuống nước ở khu có cứu hộ, trong phạm vi người lớn nhìn thấy. Khi có cờ cảnh báo hay sóng lớn, hoạt động dưới nước dừng lại.
Ngày chủ nhật ở trại
Sau một tuần dày lịch và một ngày thứ bảy chơi hết sức, chủ nhật ở trại thường chậm hẳn. Nhiều nơi cho các con ngủ muộn hơn ngày thường một chút, bữa sáng kéo dài hơn. Buổi sáng dành cho việc cá nhân: giặt đồ hoặc gửi đồ giặt theo quy định của trại, dọn tủ, thay ga giường, sắp xếp lại đồ dùng học tập.
Đây cũng là ngày các con được giữ điện thoại lâu nhất trong tuần, nên là dịp tốt cho cuộc gọi video dài với cả nhà. Hẹn trước một khung giờ cố định mỗi chủ nhật giúp con không phải chọn giữa gọi về nhà và chơi với bạn.
Buổi chiều có trại tổ chức hoạt động nhẹ như chiếu phim, trò chơi nhóm, thi tài năng nhỏ; có trại để thời gian tự do trong khuôn viên. Buổi tối các con thường quay lại nếp: tự học, ôn từ vựng, chuẩn bị cho bài kiểm tra đầu tuần.
Chủ nhật là ngày dễ nhớ nhà vì nhịp chậm lại, có thời gian nghĩ ngợi. Nếu con buồn vào ngày này, đó là phản ứng bình thường. Một cuộc gọi ấm áp và một kế hoạch nhỏ cho tuần tới thường đủ để con lấy lại tinh thần.
Tiền tiêu vặt: dùng vào việc gì và giữ thế nào
Tiền tiêu vặt ở trại thường không nhiều việc phải dùng, vì phần lớn chi phí sinh hoạt đã nằm trong chương trình. Bảng dưới gom các khoản hay gặp để cha mẹ hỏi trại cho rõ:
| Khoản | Thường là | Nên hỏi trại |
|---|---|---|
| Đồ ăn vặt, nước trong trại | Mua ở quầy hoặc cửa hàng nhỏ trong khuôn viên | Trả tiền mặt hay thẻ nạp, ai giữ tiền |
| Bữa trưa, đồ uống khi đi chơi | Có chuyến đã gồm bữa, có chuyến tự trả | Chuyến nào đã gồm ăn, chuyến nào không |
| Quà lưu niệm | Mua ở trung tâm thương mại hay khu du lịch | Có giới hạn mua sắm không, ai giữ đồ |
| Vé trò chơi thêm | Một số khu có trò tính phí riêng | Con có được chơi trò ngoài gói không |
| Giặt là, đồ dùng cá nhân thiếu | Tuỳ trại tính trong gói hay tính riêng | Mua thêm kem chống nắng, xà phòng ở đâu |
Cách giữ tiền phổ biến là gửi trại hoặc trưởng đoàn giữ, mỗi tuần phát cho con một phần, hoặc dùng thẻ nạp tiền của trại. Cho con cầm cả khoản lớn trong phòng là cách dễ mất nhất.
Dạy con quản lý tiền trong mấy tuần ở trại
Tiền tiêu vặt ở trại là bài tập quản lý tiền thật, với tiền thật, trong môi trường an toàn. Một cách làm đơn giản:
- Trước khi đi, cùng con quy đổi để hiểu một tờ tiền peso tương đương bao nhiêu tiền Việt, và vài món quen như chai nước, cây kem giá khoảng bao nhiêu ở mức tham khảo.
- Chia tổng tiền theo tuần, nói rõ con được dùng bao nhiêu mỗi tuần, phần nào dành riêng cho quà lưu niệm tuần cuối.
- Đưa con một cuốn sổ nhỏ hoặc dùng ghi chú trên điện thoại để ghi từng khoản chi, rồi kể lại trong cuộc gọi chủ nhật.
- Thống nhất trước điều gì con được tự quyết, điều gì cần hỏi cha mẹ, ví dụ món đồ đắt hơn một mức nào đó.
- Nếu con tiêu hết sớm, đừng vội gửi thêm. Một tuần thiếu đồ ăn vặt là bài học nhẹ nhàng mà nhớ lâu.
Đừng chọn con số tiền tiêu vặt theo bạn bè. Hỏi trại mức thường đủ cho các khoản ở trên, rồi điều chỉnh theo cách gia đình muốn con chi tiêu.
Khi chuyến đi bị hoãn hoặc con không muốn đi
Chuyến đi cuối tuần có thể bị hoãn vì mưa bão, vì đường sá, vì khu vui chơi đóng cửa đột xuất. Trại làm tốt sẽ báo phụ huynh, giải thích lý do và có hoạt động thay thế trong khuôn viên. Chuyến bị hoãn có thể được dời sang tuần sau hoặc bị thay bằng điểm đến khác, tuỳ chính sách.
Cũng có khi con không muốn đi vì mệt, vì ngại nơi đông người, hoặc vì đang có chuyện không vui với bạn. Mỗi trại có cách xử lý khác nhau: có nơi cho ở lại trại với một nhân viên trông, có nơi yêu cầu cả đoàn cùng đi vì không đủ người ở lại. Hỏi trước để biết, nhất là với con hay say xe hoặc có vấn đề sức khoẻ.
Nếu con thường xuyên không muốn đi chơi, dù trước đó rất mong, đó có thể là dấu hiệu con đang gặp chuyện gì đó ở trại. Nhẹ nhàng hỏi con, và nhắn trưởng đoàn để người ở gần con để ý thêm.
Ngược lại, có con chỉ muốn ở lại trại vì thích yên tĩnh, thích đọc sách, và vẫn vui vẻ trong mọi hoạt động khác. Đó là tính cách, không phải vấn đề. Nếu trại cho phép, để con chọn vài lần ở lại cũng được; nếu không, nói chuyện với con về một phần của chuyến đi mà con có thể thích, như chụp ảnh hay thử một món ăn mới.
Tiếng Anh với người ngoài trại
Trong trại, giáo viên và nhân viên quen nói chậm, quen đoán ý của học sinh. Ra ngoài, người bán hàng, nhân viên soát vé, người phục vụ nói với tốc độ bình thường, đôi khi pha tiếng Tagalog, và không có thời gian chờ con nghĩ. Lần đầu nhiều con bối rối, đưa tiền rồi đứng im, hoặc nhờ bạn nói giúp.
Trưởng đoàn có kinh nghiệm thường biến chuyến đi thành bài tập nhỏ: mỗi con tự gọi món của mình, tự hỏi giá một món đồ, tự hỏi đường đến nhà vệ sinh. Người lớn đứng gần, không làm thay. Sau hai ba chuyến đi, các con tự tin hẳn, vì đã trải nghiệm rằng người ngoài hiểu được mình dù câu chưa hoàn hảo.
Người Philippines nhìn chung thân thiện và kiên nhẫn với người nước ngoài nói tiếng Anh, nên đây là môi trường khá dễ chịu để con tập. Nhắc con dùng "please", "thank you", và nếu nghe không rõ thì hỏi lại lịch sự thay vì gật đầu cho qua. Khi về nhà, nhiều con kể nhiều nhất không phải trò chơi mà là lần đầu tự mua được món đồ mình muốn bằng tiếng Anh.
Túi đồ cho một ngày đi chơi
Chuyến đi cuối tuần thường kéo dài cả ngày, dưới nắng hoặc mưa bất chợt. Một chiếc ba lô nhỏ chuẩn bị từ tối thứ sáu giúp con không thiếu thứ gì quan trọng:
- Bình nước có tên, đổ đầy trước khi lên xe.
- Mũ, kem chống nắng, áo khoác mỏng chống nắng hoặc áo mưa gấp gọn.
- Đồ bơi, khăn nhỏ và một bộ quần áo khô nếu đi công viên nước hay biển, kèm túi đựng đồ ướt.
- Tiền tiêu vặt được phát cho ngày hôm đó, để trong túi có khoá kéo.
- Thẻ của trại có số liên lạc, và tờ giấy ghi số trưởng đoàn phòng khi điện thoại hết pin.
- Thuốc cá nhân theo chỉ định, thuốc chống say xe nếu con hay say.
Không mang hộ chiếu, đồ quý hay số tiền lớn khi đi chơi trừ khi trại yêu cầu. Bản sao hộ chiếu thường do trưởng đoàn giữ cho cả nhóm.
Câu hỏi thường gặp
Chuyến đi chơi cuối tuần có nằm trong chương trình hay phải trả thêm?
Tuỳ trại và tuỳ gói. Có nơi đã gồm các chuyến cố định, có nơi tính riêng hoặc có chuyến tự chọn. Hỏi trước bằng văn bản: những chuyến nào đã gồm, vé vào cửa và bữa trưa có gồm không, chuyến nào cần đóng thêm.
Con có được đi chơi ngoài trại một mình không?
Với học sinh dưới 18 tuổi ở trại nội trú, gần như không. Các con chỉ ra ngoài theo đoàn có người lớn đi cùng. Nếu một trại cho các con tự đi ra ngoài, cha mẹ nên hỏi kỹ quy định đó áp cho tuổi nào và cần chữ ký gì.
Con say xe thì đi chơi xa có ổn không?
Báo trước cho trưởng đoàn để con được ngồi ghế đầu, gần cửa sổ, và mang theo thuốc chống say xe theo hướng dẫn của bác sĩ. Một số chuyến đi đường dài, nên chuẩn bị túi nôn, nước và đồ ăn nhẹ.
Có nên cho con mang thẻ thanh toán theo không?
Với con nhỏ, tiền mặt nhỏ do trại giữ là đủ. Con lớn có thể dùng thẻ trả trước có hạn mức, kèm tin nhắn báo giao dịch cho cha mẹ. Không nên cho con giữ thẻ không giới hạn hay tiền mặt lớn.
Con mua quà nhiều quá không mang về được thì sao?
Nhắc con trước về giới hạn hành lý khi bay về. Nhiều trại khuyên các con mua quà vào chuyến cuối và có người lớn cùng xem. Quà nhẹ, nhỏ, ít vỡ như móc khoá, đồ thủ công, bánh kẹo đóng gói là lựa chọn an toàn.
Chủ nhật con có được ra ngoài cùng người thân đang ở Philippines không?
Một số trại cho phép nếu phụ huynh đăng ký trước bằng văn bản, người đón được xác nhận danh tính và đưa con về đúng giờ. Quy định khác nhau nhiều nên phải hỏi trại từ sớm, không tự hẹn với con.